Samžykkt
um hundahald į Sušuresjum (pdf form).
Gjaldskrį
fyrir hundahaldi į Sušurnesjum (pdf
form)
1.
Inngangur
Žessi sķša er
ętluš žeim sem eiga hund eša ętla aš fį sér hann. Į sķšunni er aš finna
upplżsingar um flest žaš sem hundaeigandi žarf aš vita um hundahald, skyldur sķnar
gagnvart mešborgurum, yfirvöldum, umhiršu og mešferš hunda, śtivistarsvęši žeirra
o.fl.
Ķ bókabśšum og bókasöfnum
er aš finna żmsar fręšandi bękur um hunda sem vert er aš kynna sér jafnframt
žessari sķšu
2. Aš eignast hund
2.1
Skyldur og įbyrgš
Enginn ętti aš
fį sér hund įn žess aš kynna sér hvaša įbyrgš felst ķ žvķ, auk žess žarf aš
skipuleggja komu hunds į heimili meš nokkrum fyrirvara. Aš eiga og annast hund krefst
įbyrgšar. Nżr hundaeigandi veršur aš vita hvernig į aš hirša og umgangast hundinn
og žekkja skyldur sķnar. Žeir sem hyggjast eignast hund hafa möguleika į aš sękja
svokölluš hvolpanįmskeiš til žess aš lęra aš annast og skilja hvolpinn.
Įšur en hundur kemur į
heimiliš žarf aš:
-
Afla samžykkis hśseiganda fyrir
veru hans ķ hśsinu įšur en hann kemur žangaš.
-
Fį heilbrigšisvottorš frį
dżralękni.
-
Athuga hvort hundurinn er
bandormahreinsašur og bólusettur gegn smįveirusótt.
-
Ef um kaup į hvolpi er aš ręša er
ęskilegt aš gengiš sé frį kaupum meš samningi sem tilgreinir kaupverš, foreldra
hundsins, dagsetningu ormahreinsunar og dżralęknisskošunar.
2.2 Aš
velja kyn
Hvort sem valinn er hundur eša tķk
getur hundurinn oršiš tryggur vinur.Tķkin er oft hįšari eiganda sķnum og hefur aš
jafnaši blķšara gešslag. Tķk lóšar u.ž.b. tvisvar į įri og getur
lóšatķmabiliš stašiš ķ allt aš 3 vikur. Ķ gęludżraverslunum fįst tķkarbindi
til aš hlķfa gólfteppum og öšrum hśsgögnum viš óžarfa blettum. Ekki eru žó
allir hundar sem sętta sig viš slķkan bśnaš. Ef tķkin į ekki aš lóša eša fresta
žvķ žarf aš hafa samband viš dżralękni. Efst į sķšu 3.
Umhirša
Į fyrstu mįnušunum er hundurinn mjög
įhrifagjarn. Žį hefur samband eiganda og hvolps einna mest uppeldisleg įhrif į hann
og žvķ mikilvęgt aš nżta žennan tķma sem best. Gott er aš hęla hvolpinum žegar
hann stendur sig vel t.d. viš umhiršu svo hann upplifi hana sem jįkvęša stund.
Žjįlfunarnįmskeiš fyrir hunda geta veriš hundaeigendum hjįlpleg viš uppeldiš.
3.1
Fyrstu mįnuširnir
Žegar hvolpurinn kemur į heimili žarf
hann aš fį sitt eigiš bęli. Best er ef žaš er į rólegum staš ķ hśsinu gjarnan
viš rśm eigandans žvķ hvolpinum er sérlega mikilvęgt aš fį umhyggju og upplifa
traust fyrstu dagana. Žannig ętti ekki aš loka hann einan inni yfir nótt. Breyta mį
stašsetningu bęlisins žegar fram lķša stundir og hundurinn hefur nįš įttum į
heimilinu.
Gera žarf rįš fyrir aš hvolpurinn
geri stykki sķn innan dyra fyrstu 1-2 mįnušina og er ęskilegt aš hann geti haft
svęši žar sem slķkt er leyfilegt. T.d. horn ķ žvottahśsi sem žakiš er
dagblöšum. Jafnan į aš skamma hann meš einsatkvęšisorši ef hann gerir stykki sķn
žar sem žaš er ekki leyfilegt og ķ framhaldi af žvķ aš fara meš hann į žann
staš žar sem ętlast er til aš hann geri žau. Aldrei ętti aš vęta trżni hans meš
hlandi eins og gamlar kerlingabękur segja. Žaš mį treysta žvķ aš hundurinn lęri
sķna lexķu žegar hann hefur žroska til.
3.2 Einvera
Žaš į aldrei aš skilja lķtinn hvolp
eftir einan. Smįm saman er hęgt aš venja hann į aš vera einan stutta stund ķ senn.
Hundar eru ķ ešli sķnu félagsverur og fjölskyldan er žeirra hópur. Fulloršinn og
vel agašur hundur ętti aš geta veriš einn 4-5 klst. į dag. Helst ętti aš tvķskipta
žeim tķma.
3.3
Fóšur og bętiefni
Seljandi (ręktandi) į aš lįta fylgja
meš hundinum skrį um fóšur og bętiefnažörf hundsins/hvolpsins. Magn og hlutfall
efna žurfa aš vera rétt ķ fęšunni. Hundurinn žarf įvallt aš hafa ašgang aš
fersku drykkjarvatni.
3.4 Loppur
Ef hundurinn gengur į söltušum
gangstķgum og götum aš vetri til er rįšlegt aš skola loppurnar vel meš vatni žegar
heim er komiš og žurrka sķšan.
Žegar frost er žarf aš klippa hįrin
milli klónna og žófanna svo aš žau kleprist ekki saman og angri hundinn.
3.5 Klęr
Best er aš venja hvolpa strax viš aš
klęrnar séu klipptar reglulega. Žį veršur klipping žeirra ekki vandamįl žegar
hundurinn er fulloršinn. Sérstakar klóklippur fįst ķ gęludżraverslunum. Žaš er
best aš fį upplżsingar hjį dżralękni hvernig į aš klippa klęrnar. Ef hundurinn
upplifir sįrsauka viš klippingu t.d. ef klippt er ķ kviku er hętt viš aš honum
finnist ekki mjög spennandi aš lįta klippa į sér klęrnar nęst. Viš śtiveru slitna
klęrnar ešlilega og žófarnir fį žį lķka naušsynlega žjįlfun.
3.6 Feldur
Į flestum hundum žarf aš hirša
feldinn mjög vel. Rétt er aš venja hvolpinn strax į burstun og böšun.
3.7 Tennur
Alveg eins og hjį mönnum veršur aš
hirša tennur hundsins vel. Žęr žarf aš bursta reglulega meš mjśkum tannbursta eša
žvottaklśt. Dżralęknar gefa rįš um hvernig hreinsa mį tannstein.
3.8
Hundur ķ farartęki
Hundur ķ bķl žarf aš hafa nęgilegt
rżmi til žess aš geta snśiš sér viš. Hann į aš vera ķ bķlnum žar sem hann
truflar ekki ökumanninn. Į langferšum veršur aš hleypa hundinum śt meš jöfnu
millibili. Ef mjög kalt eša heitt er ķ vešri mį ašeins hafa hundinn stutta stund ķ
senn ķ kyrrstęšum bķl. Ef hundurinn er einn ķ kyrrstęšum bķl, žarf aš draga
hlišarrśšu örlķtiš nišur svo aš hann fįi ferskt loft. Hvorki mį binda hund viš
ökutęki né flytja hann ķ lokušu farangursrżmi.
Efst į sķšu 4. Um skyldur
hundaeiganda
4.1 Aš žrķfa upp eftir hundinn
Eigandi hunds veršur jafnan aš hafa
plastpoka mešferšis žegar hundurinn er višrašur til žess aš žrķfa upp eftir hann.
Naušsynlegt er aš žrķfa alltaf upp eftir hundinn į almannafęri. Žannig kemur mašur
ķ veg fyrir aš ašrir stigi ķ hundaskķt og stušlar jafnframt aš hreinu umhverfi.
Žaš bitnar į öllum hundaeigendum ef einn hundaeigandi žrķfur ekki upp eftir hundinn
sinn.
4.2
Taumskylda
Lausaganga hunda į Sušurnesjum er bönnuš.
Hundaeftirlitsmašur į vegum Heilbrigšiseftirlits Sušurnesja
handsamar hunda sem ganga lausir. Hundaeigendum gefst kostur į
aš leysa śt hundinn gegn greišslu įfallins kostnašar.
Hundur į alltaf aš vera ķ taumi į
almannafęri ķ fylgd meš ašila sem hefur fullt vald yfir honum. Hundinum er žó
ešlilegt aš fį aš vera laus og ętti aš hleypa honum frjįlsum sem oftast žar sem
slķkt er leyfilegt. Enn hafa ekki veriš opnuš sérstök svęši į eftirlitssvęši
Heilbrigšiseftirlits Sušurnesja fyrir lausa hunda en ķ hundasamžykktum
sveitarfélaganna eru įkvęši um aš bęjarstjórnir geti auglżst slķk svęši. Tślka
veršur įkvęši samžykktanna svo aš leyfilegt sé aš hleypa hundum lausum į aušum
og óbyggšum svęšum fjarri ķbśšabyggš.
4.3
Bannsvęši
Ekki er leyfilegt aš fara meš hunda
inn į skólalóšir og inn ķ skóla, samkomuhśs, sundstaši, barnaleikvelli,
matvöruverslanir eša ašra opinbera staši žar sem matvęli eru höfš um hönd.
Undanžįga er žó veitt vegna hjįlparhunda fyrir fatlaša.
Įvallt veršur aš taka tillit til
viškvęmra varpsvęša fugla į vorin og er įstęša til žess aš vekja sérstaklega
athygli hundaeigenda į žvķ aš umferš hunda er bönnuš į vorin og fyrri hluta sumars į
svęšinu viš Gróttu į Seltjarnarnesi sem var lżst frišland įriš 1997 vegna
fjölbreytts fuglalķfs. Ķ Mosfellsbę er sérlega fjölbreytt fuglalķf viš Leirvoginn
og full įstęša til žess aš hvetja hundaeigendur til žess aš hlķfa žessu svęši
viš įgangi hunda į varptķma.
4.4 Veikindi
Ef hundurinn er sljór, étur ekki,
hagar sér öšruvķsi en venjulega eša ef lķkamshiti hans fer yfir 39°C (męlt meš
venjulegum hitamęli ķ 2 mķnśtur) žarf aš hafa samband viš dżralękni. Žegar
hundurinn veršur gamall, slasast illa eša veikist alvarlega veršur eigandi hans aš
taka įkvöršun um aš aflķfa hann. Žetta er oft erfiš įkvöršun fyrir hundaeigendur
en žess skal įvallt gętt aš hundurinn lķši ekki, t.d. vegna langvarandi sjśkdóms.
Dżralęknar aflķfa hunda. Žaš er gert į sįrsaukalausan hįtt, dżriš er svęft
rólega og óttalaust jafnvel inni į heimili hundsins ef žess er óskaš.
4.5 Flugeldar
Flestir hundar er viškvęmir fyrir
skyndilegum hįvaša eša snöggum hvellum og geta brugšist viš meš žvķ aš
rjśka ósjįlfrįtt og stefnulaust af staš. Ekki ętti žvķ aš hafa hundinn utandyra
um įramót. Sumir hundaeigendur sem eiga hunda sem eru sérlega viškvęmir fyrir
hįvaša taka į žaš rįš aš fį róandi lyf hjį dżralękni fyrir hunda sķna.
4.6 Hundsbit
Hundsbit geta veriš hęttuleg. Sį sem
veršur fyrir biti skal strax leita lęknis. Ef hundur bķtur mann getur eigandi įtt von
į kęru frį žeim bitna eša ašstandanda hans. Heimilt er aš aflķfa žegar ķ staš
hęttulegan hund og hund sem bķtur. Hundaeiganda er žó heimilt aš leita įlits
hérašsdżralęknis įšur en įkvöršun um aflķfun er tekin. Hafi eigandi įstęšu
til žess aš ętla aš hundur hans sé grimmur eša varasamur skal hann sjį til žess
aš hundur hans sé įvallt mżldur utan heimilis sķns
Efst į sķšu 5. Skrįning hunds
5.1.
Skrįning
Skylt er aš skrį hund hjį Heilbrigšiseftirliti Sušurnesja į žar til geršum eyšublöšum, ekki sķšar en mįnuši eftir aš
hann er tekinn inn į heimili. Hvolpa skal skrį fyrir žriggja mįnaša
aldur. Vottorš dżralęknis um aš hundur hafi veriš hreinsašur og
örmerktur skulu
fylgja umsókn um skrįningu.
Ef hundur dvelst tķmabundiš ķ
sveitarfélaginu žarf aš skrį hann til brįšabirgša en slķk skrįning gildir til 6
mįnaša ķ senn.
Viš skrįningu hundsins fęr hann merki
žar sem fram kemur aš hann sé örmerktur. Merki žetta ber aš setja į hįlsól hundsins.
Greiša žarf sérstakt gjald fyrir
hundinn įrlega, gjald žetta er sett skv. sérstakri gjaldskrį ķ hverju sveitarfélagi
og į aš standa undir kostnaši viš hundaeftirlit og skrįningu. Gjalddagi leyfisgjalds
er 1. mars og eindagi 1. mai įr hvert
Hundaeiganda ber aš tilkynna
Heilbrigšiseftirliti Sušurnesja um ašsetursskipti og ef hundurinn drepst. Žannig mį komast
hjį óžarfa innheimtu skrįningargjalda og vottorša, auk žess sem eiganda er skylt aš
greiša af hundi sķnum mešan aš hann er į skrį ķ bęjar/sveitarfélaginu.
5.2.
Tryggingar
Eins og stendur er įbyrgšartrygging
innifalin ķ skrįningargjaldi. Tryggingin nęr til žess tjóns sem hundurinn kann aš
valda öšrum en eiganda og fjölskyldu hans.
5.3
Ormahreinsun
Rétt er aš įrétta mikilvęgi
įrlegrar hreinsunar til aš koma ķ veg fyrir aš snķkjudżr, sem lifa ķ
meltingarfęrum hunda, geti borist ķ menn. Hundaspóluormar eru meš algengari
snķkjudżrum ķ hundum. Lķfsferill žeirra er ķ stuttu mįli žannig aš egg žeirra
berast meš saur hundsins. Ķ egginu žroskast lirfa og getur hśn eftir aš hafa nįš
įkvešnum žroska lifaš ķ egginu ķ mįnuši og jafnvel įrum saman. Berist egg
žroskašrar lirfu nišur ķ meltingarveg manna eša annarra dżrategunda tekur hśn
įkvešnum breytingum og kemur sér fyrir ķ blóšrįs og fer sķšan į flakk um vefi
lķkamans. Žetta svonefnda lirfuflakk getur haft alvarlegar afleišingar fyrir menn.
Eigendum hvolpa
er sérstaklega bent į aš lįta hreinsa hvolpa sķna reglulega žar sem hvolpar fęšast
meš spóluorma ķ sér hafi móšir žeirra veriš sżkt. Hvolpar hafa ekki mótefni
fyrir spóluormum og geta ormar žvķ nįš sér verulega į strik ķ hvolpum.
Heilbrigšiseftirlit Sušurnesja veitir fśslega frekari
upplżsingar um žessi mįl.
Efst į sķšu 6.
Annaš
6.1
Hjįlparhundar
Blindrahundur er dęmi um hvernig
séržjįlfašur hundur hjįlpar fólki. Hlutverk slķks hunds er aš leiša hinn
sjóndapra framhjį hęttum og hindrunum ķ umhverfinu. Góš samvinna veršur aš vera
milli hundsins og hins blinda ef slķkt į aš koma aš gagni. Žegar blindrahundur er aš
störfum er hann meš hvķtt beisli og žį mį alls ekki trufla hann. Blindrahundur er
undanžeginn żmsum reglum sem almennt gilda um ašgengi hunda. Hann mį yfirleitt fylgja
eiganda sķnum hvert sem er, einnig žar sem venjulegir hundar mega ekki vera eins og t.d.
ķ flugvélum og opinberum byggingum, sbr. kaflann um bannsvęši.
6.2
Hundahótel
Į Sušurnesjum er aš finna eitt hundahótel. Hóteliš er
aš Hafurbjarnastöšum ķ Sandgerši, sķmanśmer 4237570. Gerš er krafa um aš hundar
sem teknir eru ķ gęslu hafi veriš bólusettir gegn smįveirusótt.
6.3 Einangrun
Allir innfluttir hundar til Ķslands
verša aš vera ķ einangrun ķ įkvešinn tķma. Einangrunarstöšin er ķ Hrķsey og
žurfa eigendur žessara hunda aš hafa samband viš yfirdżralękni
(landbśnašarrįšuneytiš) til žess aš fį frekari upplżsingar.
Efst į sķšu
|