HUNDASĶŠAN

Samžykkt um hundahald į Sušuresjum (pdf form).
Gjaldskrį fyrir hundahaldi į Sušurnesjum (pdf form)

Aš eignast hund
Skyldur og įbyrgš
Aš velja kyn

Um skyldur hundaeigenda
Aš žrķfa upp eftir hundinn
Taumskylda

Bannsvęši
Veikindi
Flugeldar

Hundsbit

Skrįning hunds
Skrįning
Tryggingar

Ormahreinsun

Annaš
Hjįlparhundar
Hundahótel
Einangrun

Umhirša
Fyrstu mįnuširnir
Einvera
Fóšur og bętiefni
Loppur
Klęr

Feldur
Tennur
Hundur ķ farartęki

 

1. Inngangur

Žessi sķša er ętluš žeim sem eiga hund eša ętla aš fį sér hann. Į sķšunni er aš finna upplżsingar um flest žaš sem hundaeigandi žarf aš vita um hundahald, skyldur sķnar gagnvart mešborgurum, yfirvöldum, umhiršu og mešferš hunda, śtivistarsvęši žeirra o.fl.

Ķ bókabśšum og bókasöfnum er aš finna żmsar fręšandi bękur um hunda sem vert er aš kynna sér jafnframt žessari sķšu

2. Aš eignast hund

2.1 Skyldur og įbyrgš
Enginn ętti aš fį sér hund įn žess aš kynna sér hvaša įbyrgš felst ķ žvķ, auk žess žarf aš skipuleggja komu hunds į heimili meš nokkrum fyrirvara. Aš eiga og annast hund krefst įbyrgšar. Nżr hundaeigandi veršur aš vita hvernig į aš hirša og umgangast hundinn og žekkja skyldur sķnar. Žeir sem hyggjast eignast hund hafa möguleika į aš sękja svokölluš hvolpanįmskeiš til žess aš lęra aš annast og skilja hvolpinn.

Įšur en hundur kemur į heimiliš žarf aš:

  • Afla samžykkis hśseiganda fyrir veru hans ķ hśsinu įšur en hann kemur žangaš.

  • Fį heilbrigšisvottorš frį dżralękni.

  • Athuga hvort hundurinn er bandormahreinsašur og bólusettur gegn smįveirusótt.

  • Ef um kaup į hvolpi er aš ręša er ęskilegt aš gengiš sé frį kaupum meš samningi sem tilgreinir kaupverš, foreldra hundsins, dagsetningu ormahreinsunar og dżralęknisskošunar.

2.2 Aš velja kyn
Hvort sem valinn er hundur eša tķk getur hundurinn oršiš tryggur vinur.Tķkin er oft hįšari eiganda sķnum og hefur aš jafnaši blķšara gešslag. Tķk lóšar u.ž.b. tvisvar į įri og getur lóšatķmabiliš stašiš ķ allt aš 3 vikur. Ķ gęludżraverslunum fįst tķkarbindi til aš hlķfa gólfteppum og öšrum hśsgögnum viš óžarfa blettum. Ekki eru žó allir hundar sem sętta sig viš slķkan bśnaš. Ef tķkin į ekki aš lóša eša fresta žvķ žarf aš hafa samband viš dżralękni.

Efst į sķšu

3. Umhirša

Į fyrstu mįnušunum er hundurinn mjög įhrifagjarn. Žį hefur samband eiganda og hvolps einna mest uppeldisleg įhrif į hann og žvķ mikilvęgt aš nżta žennan tķma sem best. Gott er aš hęla hvolpinum žegar hann stendur sig vel t.d. viš umhiršu svo hann upplifi hana sem jįkvęša stund. Žjįlfunarnįmskeiš fyrir hunda geta veriš hundaeigendum hjįlpleg viš uppeldiš.

3.1 Fyrstu mįnuširnir
Žegar hvolpurinn kemur į heimili žarf hann aš fį sitt eigiš bęli. Best er ef žaš er į rólegum staš ķ hśsinu gjarnan viš rśm eigandans žvķ hvolpinum er sérlega mikilvęgt aš fį umhyggju og upplifa traust fyrstu dagana. Žannig ętti ekki aš loka hann einan inni yfir nótt. Breyta mį stašsetningu bęlisins žegar fram lķša stundir og hundurinn hefur nįš įttum į heimilinu.

Gera žarf rįš fyrir aš hvolpurinn geri stykki sķn innan dyra fyrstu 1-2 mįnušina og er ęskilegt aš hann geti haft svęši žar sem slķkt er leyfilegt. T.d. horn ķ žvottahśsi sem žakiš er dagblöšum. Jafnan į aš skamma hann meš einsatkvęšisorši ef hann gerir stykki sķn žar sem žaš er ekki leyfilegt og ķ framhaldi af žvķ aš fara meš hann į žann staš žar sem ętlast er til aš hann geri žau. Aldrei ętti aš vęta trżni hans meš hlandi eins og gamlar kerlingabękur segja. Žaš mį treysta žvķ aš hundurinn lęri sķna lexķu žegar hann hefur žroska til.

3.2 Einvera
Žaš į aldrei aš skilja lķtinn hvolp eftir einan. Smįm saman er hęgt aš venja hann į aš vera einan stutta stund ķ senn. Hundar eru ķ ešli sķnu félagsverur og fjölskyldan er žeirra hópur. Fulloršinn og vel agašur hundur ętti aš geta veriš einn 4-5 klst. į dag. Helst ętti aš tvķskipta žeim tķma.

3.3 Fóšur og bętiefni
Seljandi (ręktandi) į aš lįta fylgja meš hundinum skrį um fóšur og bętiefnažörf hundsins/hvolpsins. Magn og hlutfall efna žurfa aš vera rétt ķ fęšunni. Hundurinn žarf įvallt aš hafa ašgang aš fersku drykkjarvatni.

3.4 Loppur
Ef hundurinn gengur į söltušum gangstķgum og götum aš vetri til er rįšlegt aš skola loppurnar vel meš vatni žegar heim er komiš og žurrka sķšan.

Žegar frost er žarf aš klippa hįrin milli klónna og žófanna svo aš žau kleprist ekki saman og angri hundinn.

3.5 Klęr
Best er aš venja hvolpa strax viš aš klęrnar séu klipptar reglulega. Žį veršur klipping žeirra ekki vandamįl žegar hundurinn er fulloršinn. Sérstakar klóklippur fįst ķ gęludżraverslunum. Žaš er best aš fį upplżsingar hjį dżralękni hvernig į aš klippa klęrnar. Ef hundurinn upplifir sįrsauka viš klippingu t.d. ef klippt er ķ kviku er hętt viš aš honum finnist ekki mjög spennandi aš lįta klippa į sér klęrnar nęst. Viš śtiveru slitna klęrnar ešlilega og žófarnir fį žį lķka naušsynlega žjįlfun.

3.6 Feldur
Į flestum hundum žarf aš hirša feldinn mjög vel. Rétt er aš venja hvolpinn strax į burstun og böšun.

3.7 Tennur
Alveg eins og hjį mönnum veršur aš hirša tennur hundsins vel. Žęr žarf aš bursta reglulega meš mjśkum tannbursta eša žvottaklśt. Dżralęknar gefa rįš um hvernig hreinsa mį tannstein.

3.8 Hundur ķ farartęki
Hundur ķ bķl žarf aš hafa nęgilegt rżmi til žess aš geta snśiš sér viš. Hann į aš vera ķ bķlnum žar sem hann truflar ekki ökumanninn. Į langferšum veršur aš hleypa hundinum śt meš jöfnu millibili. Ef mjög kalt eša heitt er ķ vešri mį ašeins hafa hundinn stutta stund ķ senn ķ kyrrstęšum bķl. Ef hundurinn er einn ķ kyrrstęšum bķl, žarf aš draga hlišarrśšu örlķtiš nišur svo aš hann fįi ferskt loft. Hvorki mį binda hund viš ökutęki né flytja hann ķ lokušu farangursrżmi.

Efst į sķšu

4. Um skyldur hundaeiganda

4.1 Aš žrķfa upp eftir hundinn
Eigandi hunds veršur jafnan aš hafa plastpoka mešferšis žegar hundurinn er višrašur til žess aš žrķfa upp eftir hann. Naušsynlegt er aš žrķfa alltaf upp eftir hundinn į almannafęri. Žannig kemur mašur ķ veg fyrir aš ašrir stigi ķ hundaskķt og stušlar jafnframt aš hreinu umhverfi. Žaš bitnar į öllum hundaeigendum ef einn hundaeigandi žrķfur ekki upp eftir hundinn sinn.

4.2 Taumskylda
Lausaganga hunda į Sušurnesjum er bönnuš.  Hundaeftirlitsmašur į vegum Heilbrigšiseftirlits Sušurnesja handsamar hunda sem ganga lausir.  Hundaeigendum gefst kostur į aš leysa śt hundinn gegn greišslu įfallins kostnašar.

Hundur į alltaf aš vera ķ taumi į almannafęri ķ fylgd meš ašila sem hefur fullt vald yfir honum. Hundinum er žó ešlilegt aš fį aš vera laus og ętti aš hleypa honum frjįlsum sem oftast žar sem slķkt er leyfilegt. Enn hafa ekki veriš opnuš sérstök svęši į eftirlitssvęši Heilbrigšiseftirlits Sušurnesja fyrir lausa hunda en ķ hundasamžykktum sveitarfélaganna eru įkvęši um aš bęjarstjórnir geti auglżst slķk svęši. Tślka veršur įkvęši samžykktanna svo aš leyfilegt sé aš hleypa hundum lausum į aušum og óbyggšum svęšum fjarri ķbśšabyggš.

4.3 Bannsvęši
Ekki er leyfilegt aš fara meš hunda inn į skólalóšir og inn ķ skóla, samkomuhśs, sundstaši, barnaleikvelli, matvöruverslanir eša ašra opinbera staši žar sem matvęli eru höfš um hönd. Undanžįga er žó veitt vegna hjįlparhunda fyrir fatlaša.

Įvallt veršur aš taka tillit til viškvęmra varpsvęša fugla į vorin og er įstęša til žess aš vekja sérstaklega athygli hundaeigenda į žvķ aš umferš hunda er bönnuš į vorin og fyrri hluta sumars į svęšinu viš Gróttu į Seltjarnarnesi sem var lżst frišland įriš 1997 vegna fjölbreytts fuglalķfs. Ķ Mosfellsbę er sérlega fjölbreytt fuglalķf viš Leirvoginn og full įstęša til žess aš hvetja hundaeigendur til žess aš hlķfa žessu svęši viš įgangi hunda į varptķma.

4.4 Veikindi
Ef hundurinn er sljór, étur ekki, hagar sér öšruvķsi en venjulega eša ef lķkamshiti hans fer yfir 39°C (męlt meš venjulegum hitamęli ķ 2 mķnśtur) žarf aš hafa samband viš dżralękni. Žegar hundurinn veršur gamall, slasast illa eša veikist alvarlega veršur eigandi hans aš taka įkvöršun um aš aflķfa hann. Žetta er oft erfiš įkvöršun fyrir hundaeigendur en žess skal įvallt gętt aš hundurinn lķši ekki, t.d. vegna langvarandi sjśkdóms. Dżralęknar aflķfa hunda. Žaš er gert į sįrsaukalausan hįtt, dżriš er svęft rólega og óttalaust jafnvel inni į heimili hundsins ef žess er óskaš.

4.5 Flugeldar
Flestir hundar er viškvęmir fyrir skyndilegum hįvaša eša snöggum hvellum og geta brugšist viš meš žvķ aš rjśka ósjįlfrįtt og stefnulaust af staš. Ekki ętti žvķ aš hafa hundinn utandyra um įramót. Sumir hundaeigendur sem eiga hunda sem eru sérlega viškvęmir fyrir hįvaša taka į žaš rįš aš fį róandi lyf hjį dżralękni fyrir hunda sķna.

4.6 Hundsbit
Hundsbit geta veriš hęttuleg. Sį sem veršur fyrir biti skal strax leita lęknis. Ef hundur bķtur mann getur eigandi įtt von į kęru frį žeim bitna eša ašstandanda hans. Heimilt er aš aflķfa žegar ķ staš hęttulegan hund og hund sem bķtur. Hundaeiganda er žó heimilt aš leita įlits hérašsdżralęknis įšur en įkvöršun um aflķfun er tekin. Hafi eigandi įstęšu til žess aš ętla aš hundur hans sé grimmur eša varasamur skal hann sjį til žess aš hundur hans sé įvallt mżldur utan heimilis sķns

Efst į sķšu

5. Skrįning hunds

5.1. Skrįning
Skylt er aš skrį hund hjį Heilbrigšiseftirliti Sušurnesja į žar til geršum eyšublöšum, ekki sķšar en mįnuši eftir aš hann er tekinn inn į heimili. Hvolpa skal skrį fyrir žriggja mįnaša aldur. Vottorš dżralęknis um aš hundur hafi veriš hreinsašur og örmerktur skulu fylgja umsókn um skrįningu.

Ef hundur dvelst tķmabundiš ķ sveitarfélaginu žarf aš skrį hann til brįšabirgša en slķk skrįning gildir til 6 mįnaša ķ senn.

Viš skrįningu hundsins fęr hann merki žar sem fram kemur aš hann sé örmerktur. Merki žetta ber aš setja į hįlsól hundsins.  Greiša žarf sérstakt gjald fyrir hundinn įrlega, gjald žetta er sett skv. sérstakri gjaldskrį ķ hverju sveitarfélagi og į aš standa undir kostnaši viš hundaeftirlit og skrįningu. Gjalddagi leyfisgjalds er 1. mars og eindagi 1. mai įr hvert

Hundaeiganda ber aš tilkynna Heilbrigšiseftirliti Sušurnesja um ašsetursskipti og ef hundurinn drepst. Žannig mį komast hjį óžarfa innheimtu skrįningargjalda og vottorša, auk žess sem eiganda er skylt aš greiša af hundi sķnum mešan aš hann er į skrį ķ bęjar/sveitarfélaginu.

5.2. Tryggingar
Eins og stendur er įbyrgšartrygging innifalin ķ skrįningargjaldi. Tryggingin nęr til žess tjóns sem hundurinn kann aš valda öšrum en eiganda og fjölskyldu hans.

5.3 Ormahreinsun
Rétt er aš įrétta mikilvęgi įrlegrar hreinsunar til aš koma ķ veg fyrir aš snķkjudżr, sem lifa ķ meltingarfęrum hunda, geti borist ķ menn. Hundaspóluormar eru meš algengari snķkjudżrum ķ hundum. Lķfsferill žeirra er ķ stuttu mįli žannig aš egg žeirra berast meš saur hundsins. Ķ egginu žroskast lirfa og getur hśn eftir aš hafa nįš įkvešnum žroska lifaš ķ egginu ķ mįnuši og jafnvel įrum saman. Berist egg žroskašrar lirfu nišur ķ meltingarveg manna eša annarra dżrategunda tekur hśn įkvešnum breytingum og kemur sér fyrir ķ blóšrįs og fer sķšan į flakk um vefi lķkamans. Žetta svonefnda lirfuflakk getur haft alvarlegar afleišingar fyrir menn.

Eigendum hvolpa er sérstaklega bent į aš lįta hreinsa hvolpa sķna reglulega žar sem hvolpar fęšast meš spóluorma ķ sér hafi móšir žeirra veriš sżkt. Hvolpar hafa ekki mótefni fyrir spóluormum og geta ormar žvķ nįš sér verulega į strik ķ hvolpum. Heilbrigšiseftirlit Sušurnesja veitir fśslega frekari upplżsingar um žessi mįl.

Efst į sķšu

6. Annaš

6.1 Hjįlparhundar
Blindrahundur er dęmi um hvernig séržjįlfašur hundur hjįlpar fólki. Hlutverk slķks hunds er aš leiša hinn sjóndapra framhjį hęttum og hindrunum ķ umhverfinu. Góš samvinna veršur aš vera milli hundsins og hins blinda ef slķkt į aš koma aš gagni. Žegar blindrahundur er aš störfum er hann meš hvķtt beisli og žį mį alls ekki trufla hann. Blindrahundur er undanžeginn żmsum reglum sem almennt gilda um ašgengi hunda. Hann mį yfirleitt fylgja eiganda sķnum hvert sem er, einnig žar sem venjulegir hundar mega ekki vera eins og t.d. ķ flugvélum og opinberum byggingum, sbr. kaflann um bannsvęši.

6.2 Hundahótel
Į Sušurnesjum er aš finna eitt hundahótel. Hóteliš er aš Hafurbjarnastöšum ķ Sandgerši, sķmanśmer 4237570. Gerš er krafa um aš hundar sem teknir eru ķ gęslu hafi veriš bólusettir gegn smįveirusótt.

6.3 Einangrun
Allir innfluttir hundar til Ķslands verša aš vera ķ einangrun ķ įkvešinn tķma. Einangrunarstöšin er ķ Hrķsey og žurfa eigendur žessara hunda aš hafa samband viš yfirdżralękni (landbśnašarrįšuneytiš) til žess aš fį frekari upplżsingar.

Efst į sķšu

 

Heilbrigšiseftirlit Sušurnesja
Fitjum 260 Njaršvķk

Sķmi: 421 3788
Fax: 421 3766

Vefumsjón: Bergur Siguršsson
Vefhönnun: Sverrir Įsmundsson

 

HEIM